خب مهم درباره واردات خودرو | شرایط جدید واردات خودرو چیست؟

​در سال ۱۳۹۷ به خاطر مدیریت تراز ارزی کشور، واردات خودرو و برخی کالاها و اقلام ممنوع شده بود، اکنون و پس از چهار سال ممنوعیت واردات خودرو های خارجی به کشور، آزاد شد و وزیر صمت از تصویب کلیات واردات خودرو در هیات دولت خبر داد. برخی از کارشناسان معتقدند که واردات خودرو تأثیر مستقیمی بر قیمت خودروهای داخلی می‌گذارد. واردات خودرو و حاشیه های آن هیچ‌وقت تمام نمی‌شود. واردات خودرو با اینکه تا چندی پیش محدود بود، اما امروزه خبر آزادسازی آن منتشر شده است.

کمتر از ۱۰ روز تا شهریور ماه مانده و وزیر صمت وعده داده بود تا شهریور ۱۴۰۱ واردات خودرو انجام می‌شود. اما نه تنها مقدمات واردات فراهم نشده بلکه هر روز شرط جدیدی برای واردات خودرو مطرح می‌شود. مانند شرط جدیدی که مجلس اعلام کرده است.

نکته قابل توجه دیگری که نصراله پژمانفر تاکید کرده این است که پیش کشیدن مساله واردات خودرو تنها تلنگری به خودروسازان بوده تا کیفیت خودروهای خود را بالا ببرند!

گفته‌ای که می‌توان از آن اینگونه برداشت کرد که خبری از واردات خودرو نیست. در واقع این همه هیاهو و گمانه‌زنی تنها برای این بوده که خودروسازان احساس خطر کنند و بخواهند کیفیت خودروهای خود را بالا ببرند.

هنوز معلوم نیست این گفته، اظهارنظر شخصی این نماینده مجلس است و یا اینکه می‌توان آن را موضع مجلس دانست. اما اگر قرار بر بررسی اظهارات پژمانفر باشد اول باید دید آیا تعداد خودروهای وارداتی، بازار ایران را قبضه می‌کنند؟ به عبارت دیگر، ممکن است باعث احساس خطر خودروسازان شود؟

هنوز از آیین‌نامه واردات خودرو رونمایی نشده است. اما گفته‌های اولیه نشان می‌دهد سقف واردات تنها یک میلیارد دلار است و قیمت خودروهای وارداتی ۱۰ و ۲۰ هزار دلار است. با این سقف، در بهترین حالت می‌توان حدود ۶۰ هزار خودرو وارد کرد. این میزان معادل یک ماه تولید یکی از خودروسازان داخلی است. نکته مهمی که وجود دارد این است که واردات این تعداد خودرو تاثیری بر بازار ندارد و نمی‌تواند تعادل عرضه و تقاضا را ایجاد کند.

اما نکته دومی که در این اظهارنظر وجود دارد شرط این نماینده مجلس برای واردات است. اینکه واردات خودروهای خارجی مشروط به این است که خودروسازهای داخلی نتوانند نیاز مردم را تامین کنند.

یکی از مهم‌ترین علت‌های افزایش قیمت خودرو در بازار بر هم خوردن تعادل در بازار است. اینکه تقاضا برای خرید خودرو از عرضه پیشی گرفته است. خودروسازان تعداد خودروی محدودی تولید می‌کنند که آن را بر اساس قرعه‌کشی به مردم می‌فروشند و چون تقاضای بازار جواب داده نمی‌شود، خودروهای کارخانه‌ای با قیمت بسیار بالا وارد بازار آزاد می‌شود و آنجا مشتریان بسیاری برای خرید خودرو وجود دارد.

پس اگر شرط واردات خودرو کمبود محصول در کشور و ناتوانی خودروسازان از تامین نیاز بازار باشد، واردات قطعا باید انجام شود.

بر اساس شرط اولی که این نماینده گفته خودرو باید وارد شود اما اگر هدف تلنگر زدن به خودروساز است، واردات ۶۰ هزار خودروی داخلی نمی‌تواند به خودروسازان تلنگر بزند و آنها را مجبور به بهبود کیفیت کند.

واردات خودرو پس از حدود چهار سال ممنوعیت بالاخره در بهار امسال پایان یافت؛ ممنوعیتی که هر چند در آن زمان با توجه به شرایط اقتصاد کشور اجتناب ناپذیر بود اما کارشناسان معتقدند که بخشی از شرایط ملتهب کنونی بازار خودرو ناشی از این موضوع است. آنگونه که از صحبت های مسئولان هم به نظر می رسد،‌ یکی از برنامه های اصلی وزارت صمت برای افزایش عرضه و تعدیل قیمت ها،‌ واردات خودروهای اقتصادی است. با این وجود هر روز بر ابهامات واردات خودرو افزوده می شود.

واردات خودرو که از اواسط خردادماه با ابلاغ محمد باقر قالیباف، رییس مجلس به دولت به صورت رسمی آزاد شد، همچنان حاشیه ساز است و هرچند قرار بود آیین نامه آن تا آخر خرداد نهایی شود و شهریور اولین محموله خودروی های وارداتی به کشور برسند اما همچنان خبری از این آیین نامه نیست. 

در این میان نکته قابل تامل، تاکید مسئولین وزارت صمت به ورود خودروهای وارداتی به کشور در شهریور حتی با تاخیر به وجود آمده در نهایی شدن آئین نامه است. منوچهر منطقی، معاون صنایع حمل و نقل وزارت صمت که اواخر تیر اعلام کرده بود، خودروهای وارداتی از شهریور به کشور می رسند، مجددا روز گذشته در مصاحبه ای با اعلام تصویب آیین نامه واردات خودرو در کمیسیون اقتصادی دولت گفت: این آئین نامه در صف بررسی هیات دولت قرار دارد و پیش‌بینی می شود تا چهارشنبه تصویب شود. نکته مهم صحبت های معاون صنایع حمل و نقل تاکید مجدد وی بر ورود خودروهای وارداتی به کشور در شهریور بود.

واردات خودرو تا شهریور در حالی توسط مسئولین وزارت صمت تکرار می شود که به عقیده بسیاری از کارشناسان این فرآیند زمان بر بوده و ورود خودروهای وارداتی به کشور تا آن زمان ممکن نیست

مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در این خصوص گفت: حتی اگر همین امروز هم آیین نامه واردات خودرو اعلام و دستورالعمل آن هم به شرکت های واردکننده ابلاغ شود، بعید است تا بهمن ماه خودروهای وارداتی به کشور برسند.

دادفر تاکید چند باره مسئولین وزارت صمت بر ورود این خودروها در شهریور را نشان از رانت اطلاعاتی می داند و معتقد است: تنها در شرایطی می توانیم شاهد عرضه خودروهای وارداتی در شهریور ماه باشیم که پیش از اعلام و تصویب آئین نامه، وزارت صمت با چند شرکت مذاکره کرده باشد و این شرکت ها هم با اطلاع از شرایط واردات و آئین نامه، اقدام به ثبت سفارش کرده باشند که این به معنی دادن رانت به این شرکت هاست.

حالا باید دید که بالاخره پس از تاخیر بیش از یک ماهه، این هفته آیین نامه واردات خودرو آنگونه منوچهر منطقی گفته است، نهایی می شود و خودروهای وارداتی چه زمانی و با چه شرایطی به کشور می رسند.